Που βαδίζουμε κύριοι?

Ιανουαρίου 14, 2009

Σήμερα πρωί πρωί, έτσι για να αποτελειωθεί η ψυχολογία μου για την εξεταστική, πέφτω πάνω σε ένα άρθρο με τίτλο At M.I.T., Large Lectures Are Going the Way of the Blackboard .Στην αρχή φαντάστηκα ότι πρόκειται για κάποια βελτίωση του Open CourseWare  το οποίο έχουν ξεκινήσει εδώ και κάποια χρόνια.Διαβάζοντας όμως το άρθρο, εκτός του ότι συνειδητοποίησα ότι πρόκειται για κάτι τελειώς διαφορετικό, κατέληξα σε μερικά συμπεράσματα για την τεράστια διαφορά που έχουμε στην προσέγγιση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης από άλλες χώρες του κόσμου.Αυτό θα το εξηγήσω παραθέτοντας φράσεις από το άρθρο.

«But now, with physicists across the country pushing for universities to do a better job of teaching science, M.I.T«

Να με συγχωρεί ο αρθρογράφος αλλά μόλις το διάβασα αυτό έβαλα τα γέλια.Έχοντας στο μυαλό μου τους φυσικούς που έχουμε ΕΔΩ κάτι τέτοιο μου φαίνεται τελείως γελοίο…Εκεί οι άνθρωποι προσπαθούν να διδάξουν επιστήμη, εδώ προσπαθούν όχι μόνο να την κρατάνε για τον εαυτό τους, αλλά να απωθούν και όσους περισσότερους μπορούν από αυτή.

«lecture with smaller classes that emphasize hands-on, interactive, collaborative learning«

Εδώ έρχεται η απογοήτευση.Να βλέπεις όνειρα που έιχες από το λύκειο για το πως φαντάζεσαι την εκπαίδευση να υλοποιούνται (και να μην ακούγονται πλέον γελοία στους συναδέλφους σου γιατι «το έκανε το Μ.Ι.Τ») και στην χώρα σου το ήδη απαρχαιωμένο σύστημα να γυρνάει άλλα 10 χρόνια πίσω…

«Last fall, after years of experimentation and debate and resistance from students, who initially petitioned against it, the department made the change permanent. Already, attendance is up and the failure rate has dropped by more than 50 percent.»

Σε αυτές τις 2 προτάσεις νομίζω βγαίνουν δύο ξεκαθαρα συμπεράσματα.Το πρώτο είναι το πως αγωνίζονται οι φοιτητές εκεί για τα ζητήματα της σχολής τους.Βέβαια όπως φαίνεται, οι υπογραφές τους δεν είχαν κάποιο αποτέλεσμα, αλλά ΔΕΝ θεωρούν λύση το «σε μια ενδεχομένως λανθασμένη μεταρρύθμιση που θα βλάψει την σχολή… ΤΟ ΚΛΕΙΝΟΥΜΕ ΤΟ ΜΠΟΥΡΔΕΛΟ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΜΕ».Υπάρχουν τρόποι, υπάρχουν μέσα και αν δεν υπάρχουν ας δημιουργηθούν.Διάλογος, συνδιαμόρφωση, επικοινωνία, πληροφόρηση, αυτά είναι όπλα μέσα σ’ ένα πανεπιστήμιο (και όχι μόνο).Ουτως ή άλλως μην γελιόμαστε, και που κάναμε την σχολές μας φαντάσματα, πετύχαμε όσα και οι υπογραφές τους…

Το 2ο συμπέρασμα το οποίο μπορεί να βγάλει κανείς από πολλά σημεία του άρθρου είναι ότι εκεί οι καθηγητές πραγματικά νοιάζονται για το μάθημα τους.Τους ανησυχεί όταν δεν έρχεται κόσμος στα αμφιθέατρα, καταλαβαίνουν ότι κάτι κάνουν λάθος όταν βλέπουν μεγάλα ποσοστά απότυχίας, ζητούν την γνώμη των φοιτητών τους και πράττουν ανάλογα.Τι το αφύσικο υπάρχει σ’ αυτή την διαδικασία?Θα μου πείτε «μα αν δεν κάνουν καλά την δουλειά τους εκεί θα τους απολύσουν».Αφήνοντας στην άκρη ένα μεγάλο πολιτικοιστορικό κεφάλαιο που ονομάζεται «Εργασία» και τις διάφορες απόψεις που υπάρχουν πάνω σ’ αυτό, καταλήγω στο εξής.Καλά τους κάνουν!Όπως έναν ιατρό θα έπρεπε να τον απολύουν από το νοσοκομείο επειδή δεν νοιάζεται για τους ασθενείς του, στην ίδια κατηγορία ανήκουν και οι καθηγητές!Προσφέρουν κοινωνικό λειτούργημα, ή τέλος πάντων θα έπρεπε να προσφέρουν. Γιατί στην Ελλάδα ιατροί και καθηγητές (στην πλειονότητα), δεν έχουν καμία διαφορά από τον τελευταίο δημόσιο υπάλληλο, που μπήκε στο Δημόσιο μόνο και μόνο για την μονιμότητα που του προσφέρει.Τώρα που το σκέφτομαι μάλιστα, ένας κακός καθηγητής είναι εξίσου επικίνδυνος με έναν κακό ιατρό.Ο ένας σκοτώνει ανθρώπους, ο άλλος λοβοτομεί μέλη μιας κοινωνίας.

«John Belcher, a space physicist who arrived at M.I.T. 38 years ago and was instrumental in introducing the new teaching method nine years ago, was considered an outstanding lecturer. He won M.I.T.’s top teaching award and rave reviews from students.
»

Χωρίς σχόλια…Όταν η σχολή έχει περισσότερους υποψήφιους για το βραβείο «Άντε σπιτάκι σου να πάμε και μεις στο δικό μας» από υποψήφιους για top teaching award, προφανώς κάτι πάει λάθος στο τμήμα…

Δεν θέλω να πω τίποτα για τα αμερικάνικα πανεπιστήμια.Έχω πάρα πολλές ενστάσεις για τις μεθόδους τους και εκεί.Έχω ενστάσεις για τα εκπαιδευτικά συστήματα όλου του κόσμου.Αυτό που θέλω να θίξω ειναι η διαφορά στα αντανακλαστικά που έχουν οι εκεί πανεπιστημιακές κοινότητες με εμάς εδώ.

Ακόμη κι αν δεν ήθελε το τμήμα να εφαρμόσει τον νόμο-πλαίσιο, θα μπορούσε να βρει τρόπους να διδαχθούν και να εξεταστούν τα μαθήματα ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΑΤΑ.Άλλωστε και μέσα στο άρθρο αναφέρεται ότι ένας από τους σκοπούς της μεταρρύθμισης αυτής ήταν να απομακρύνουν τους φοιτητές από το να προτιμούν από το βιβλίο.Άλλωστε για μένα δεν είναι η νομιμοφροσύνη των καθηγητών που μετράει, είναι η ευρηματικότητα τους σε αντίξοες συνθήκες!Αλλιώς τι σκατά μηχανικούς διδάσκουν?

Μακάρι ο νόμος-πλαίσιο, ενός υπουργείου που και μόνο ο τίτλος του ντροπιάζει την έννοια Παιδεία , να ήταν αφορμή για να γίνει μια συζήτηση μεταξύ των ακαδημαικών κοινοτήτων της Ελλάδας, για κοινή αντίδραση και ΔΡΑΣΗ.Μακριά από κόμματα και χρωματισμένους συνδικαλισμούς.Για μια (επιτέλους) ουσιαστική αλλάγη.

Advertisements

3o εξάμηνο

Μαρτίου 12, 2008

Mετά από μια μεγάλη διακοπή επιστρέφουμε για το 3ο εξάμηνο.

Θεωρητικά (σύμφωνα με την άποψη πολλών) ένα από τα πιο εύκολα εξάμηνα της σχολής.Το θέμα μου όμως δεν είναι το πόσο εύκολο ήταν αλλά κατά πόσο ήταν ουσιαστικό…

Ξεκινάμε με το πιο εύκολο μάθημα του εξαμήνου, τις Αριθμητικές Μεθόδους. Η φράση που ακούγεται πάρα πολύ συχνά από τα μεγαλύτερα έτη είναι “έλα μωρε, πας στα εργαστήρια, διαβάζεις 2 μέρες, παίρνεις ενα 3 και περνας”.Κι όμως αυτό το μάθημα αποτελεί μία από τις κυριότερες βάσεις στις μαθηματικές εφαρμογές των υπολογιστών. Όμως το εργαστήριο, αποτελείται από 4 ασκήσεις εκ των οποίων οι 2 είναι αντιγραφή!Εδώ βέβαια τίθεται και το θέμα αν θα έπρεπε αυτό το εργαστήριο να γίνεται σε FORTRAN ή θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει πιο νωρίς η εκμάθηση κάποιας άλλης γλώσσας (λιγότερο απαρχαιωμένης) αλλά αυτό είναι μία άλλη συζήτηση..Αν κάποιος πάλι θέλει να μελετήσει λίγο παραπάνω το θέμα, το καλύτερο που έχει να κάνει είναι να ξεκινήσει την αναζήτηση βιβλίου, μιας και το σύγγραμμα (του γνωστού σε όλους καθηγητή του Γενικού Τμήματος) μετά βίας διαβάζεται…

Μιας και αρχίσαμε με μαθηματικά ας συνεχίσουμε με τις Πιθανότητες (ή καλύτερα Πιθανοθεωρία και Στατιστική).Το μάθημα σε γενικές γραμμές είναι καλό και κατανοητό, όμως για άλλη μια φορά τα βιβλία (και κυρίως αυτό της Στατιστικής) είναι πολύ δυσανάγνωστα. Ευτυχώς η κ. Δασκαλάκη έχει προνοήσει για κάποιες σημειώσεις, που συμπυκνώνουν κάπως το μεγάλο τυπολόγιο του βιβλίου. Ίσως ένα μειονέκτημα της παράδοσης αποτελεί ότι τα φροντηστήρια γίνονται σε μεγάλο βαθμό από ασκήσεις μέσα από το βιβλιο, ενώ θα μπορούσαν επίσης να έχουν λίγη περισσότερη σχέση με το αντικείμενο των σπουδών μας (μιας και πολλοί συνάδελφοι αρέσκονται στο να προδικάζουν το μάθημα λεγοντας “σιγά σε τι θα μου χρειαστεί εμένα αυτό?”).

Περνάμε στο κυρίως μαθηματικό μέρος του εξαμήνου, που είναι τα Μαθηματικά ΙΙΙ. Σαν ύλη προσωπικά την βρήκα πολύ πιο ενδιαφέρουσα από τα προηγούμενα 2.Αυτό ίσως γιατί συνειδητοποιείς αρκετά γρήγορα τις πάρα πολλές εφαρμογές τους. Όμως το μάθημα το παρακολουθούσαν ελάχιστοι και γι αυτό υπάρχει λόγος. Όσοι είχαν το κουράγιο να μείνουν μέχρι το τέλος θα θυμούνται ότι η άπαξ και πιάναμε στιλό στο χέρι δεν το αφήναμε μέχρι να τελειώσει το δίωρο. Δυστυχώς όμως μάθημα δεν γίνεται έτσι….Ο ρόλος του πίνακα είναι να βοηθάει τον καθηγητή στην παρούσιαση του μαθήματος, όχι να γίνεται αυτοσκοπός. Ειδικά όταν πρόκειται για μαθηματικά. Με λίγα λόγια όποιος στο τέλος του εξαμήνου έβγαζε φωτοτυπία σημειώσεις, δεν υστερούσε σε τίποτα από αυτόν που ήταν εκεί!Όταν παρακολουθείς και φτάνεις στο σημείο να αναρωτιέσαι “μα καλά τι γράφω τόση ώρα…” τότε προφανώς κάποιο πρόβλημα υπάρχει. Άλλο μειονέκτημα του μαθήματος είναι για άλλη μια φορά το σύγγραμμα. Ενώ υπάρχουν εξαιρετικά βιβλία πάνω στο θέμα (και σε αρκετά λογικές τιμές αν αυτό είναι που απασχολεί το τμήμα μας) εμείς προτιμούμε για άλλη μια φορά το σύγγραμμα του καθηγητή που δίδασκε το μάθημα…

Φτάνουμε στο δεύτερο μέρος του αγαπημένου μαθήματος της σχολής, τα Ηλεκτροτεχνικά Υλικά ΙΙ.Για το σύγγραμμα, τις συνήθειες του καθηγητή όσον αφορά τις “αναπληρώσεις” νομίζω τις ξέρουν και οι παλιότεροι (και το πρώτο έτος αφού ήδη ξεκίνησαν μαθήματα), γι αυτό λοιπόν θα αναφερθώ σε ένα φετινό περιστατικό.Φέτος λοιπόν ο κ.Σπύρου παρουσίαζε κάθε φορά και κάποιες διαφάνειες (πολύ κατατοπιστικές, για να λέμε την αλήθεια) για τις οποίες μας είπε στην αρχή της χρονιας “Μην τις αντιγράφετε, να ακούτε τι λέω και τι γράφω στον πίνακα. Αυτές θα τις ανεβάσω στην σελίδα του μαθήματος προς το τέλος του εξαμήνου για να διαβάσετε”.Όταν λοιπόν οι εβδομάδες τελείωναν και ο χρόνος πίεζε για διάβασμα, όταν ξαναρωτήθηκε ο κύριος καθηγητής, η απάντηση του ήταν “Α, δεν γίνεται να το κάνω αυτό. Όλη μέρα τρέχω για τα πτυχία σας, δεν έχω χρόνο και γι αυτό. Πρέπει να ξεκουραστώ και λίγο ο άνθρωπος”.Έτσι κάνουν στην Γαλλία κ.Σπύρου?Κρεμάνε τους φοιτητές τους?

Τέλος έχουμε το μάθημα των Ηλέκτρικών Μετρήσεων. Ίσως ένα μάθημα το οποίο θυμίζει σε όλους μας ότι η κατάσταση στο ελληνικό πανεπιστήμιο δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 20 χρόνια. Το βιβλίο παντελώς άσχετο με την παράδοση (μιας και το δίδασκε άλλος καθηγητής πριν από 2 χρόνια), ο καθηγητής δεν δίνει βιβλιογραφία, τις 2 τελευταίες εβδομάδες του εξαμήνου αρνήθηκε να μας τιμήσει με την παρουσία του, στο γραφείο του δεν βρισκόταν σχεδόν ποτέ και φυσικά στην εξεταστική τα θέματα του απείχαν αρκετά από αυτά που έκανε όλο το εξάμηνο…

Αυτά προς το παρών με τις κριτικές για τα εξάμηνα.Η επόμενη να είναι πιθανότατα σε ένα εξάμηνο από τώρα (εκτός αν κάποιος θελήσει να γράψει την δικιά του, την οποία και θα δημοσιεύσω αμέσως)!Στο μεσοδιάστημα το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει γενικότερα άρθρα για την λειτουργία της σχολής και του πανεπιστημίου.

Υ.Γ Δεν ανέφερα 2 σημαντικά μαθήματα αυτού του εξαμήνου. Ο λόγος είναι απλός. Δεν θεωρώ (και αυτό είναι προσωπική άποψη) ότι έχω να σχολιάσω κάτι. Και οι 2 καθηγητές εκτός του πάρα πολύ καλού επιπέδου που είχαν στο μάθημα τους, ήταν απόλυτα συνεργάσιμοι και σαφείς με τις προθέσεις τους. Άλλωστε και οι 2 είχαν ξεκάθαρη θέση για τον ρόλο του πανεπιστημίου, ότι δηλαδή δεν είναι εξεταστικό κέντρο και το έδειξαν έμπρακτα. Το μόνο που έχω να προσάψω είναι ότι το σύγγραμμα της Τεχνικής Μηχανικής θα μπορούσε κάλλιστα να αντικατασταθεί από αυτό των Beer&Johnston το οποίο πλέον έχει μεταφραστεί στα ελληνικά και είναι κλάσεις ανώτερο από αυτό που μας δίνεται μέχρι τώρα.